O projekcie MAMOW

Geneza

Koncepcja Miasta Ogrodu Włochy jako miasta satelickiego dla Warszawy, powstała pod koniec lat 20. XX wieku, kiedy właściciele majątku Włochy – rodzina Koelichenów, podjęli decyzję o parcelacji i sprzedaży działek pod zabudowę. Plan zagospodarowania terenu przygotowali: architekt Franciszek Krzywda-Polkowski i mierniczy Miłosław Kotyński. W 1928 roku we Włochach stało już prawie 300 domów zamieszkałych m.in. przez rodziny inżynierów, prawników, przedsiębiorców, a także urzędników i robotników. Stowarzyszenie Właścicieli Nieruchomości we Włochach wraz z radami gmin Starych i Nowych Włoch, dbało o jakość zagospodarowania terenu, brukowano i oświetlano ulice, powstała szkoła i dwa kościoły – ewangelicki i katolicki. W kwietniu 1939 roku Włochy zyskały status miasta, a w 1952 roku zostały przyłączone do Warszawy.

W okresie II wojny działania powstańcze nie dotarły do Włoch, co nie oznacza że mieszkańcy nie byli zaangażowani w działalność konspiracyjną – w niemal każdej rodzinie ktoś brał udział lub zginął w Powstaniu. 16 września 1944, chcąc zapobiec zasilaniu oddziałów powstańczych przez mieszkańców – hitlerowcy wywieźli z Włoch około 5000 mężczyzn, z których duża część zaginęła bez wieści. W czasie okupacji tkanka miejska nie została naruszona, dzięki czemu historie opowiadane przez mieszkańców Włoch i ilustrowane fotografiami i dokumentami, odnoszą się do istniejących ulic i budynków, w części zamieszkanych przez spadkobierców ich pierwotnych właścicieli.

Historie dotyczące osiedlania się we Włochach w latach 20. XX w., życia codziennego, prowadzenia działalności gospodarczej, charytatywnej, wojny, powstania, czasów powojennych były przedmiotem spotkań organizowanych w latach 2006-2013 przez Magdalenę Foks, organizacje społeczne i Bibliotekę Publiczną w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy. Goście – przedstawiciele najstarszych włochowskich rodzin, opowiadali o historii gminy/miasta/dzielnicy Włochy, o historii rodzin i własnych losach. Spotkaniom, które gromadziły dużą publiczność, towarzyszyły prezentacje, składające się z fotografii i dokumentów.
Projekt archiwalny

We Włochach istnieje silna społeczność lokalna, aktywnie działa wiele organizacji pozarządowych, które wspólnie z Urzędem Dzielnicy, Biblioteką, Domem Kultury i Ośrodkiem Pomocy Społecznej utworzyły Partnerstwo dla Włoch, którego celem jest integrowanie i promocja działań prowadzonych na rzecz mieszkańców dzielnicy, a także dbanie o zachowanie historii lokalnej.

W 2016 roku Urząd Miasta Stołecznego Warszawy przy udziale Urzędu Dzielnicy Włochy i Biblioteki pozyskał dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2014-2020, V Oś Priorytetowa Gospodarka Przyjazna Środowisku, Działanie 5.3 Dziedzictwo kulturowe na remont Pałacu Koelichenów – siedziby Biblioteki. Dzięki dofinansowaniu w Pałacu działa Gabinet Multimedialny Miasta Ogrodu Włochy – miejsce spotkań i wystaw. Zapleczem merytorycznym Gabinetu jest Multimedialne Archiwum Miasta Ogrodu Włochy (MAMOW).

Pod koniec 2017 roku przystąpiono do oceny materiału, który pozostał po spotkaniach – niestety, okazało się, że nie nadaje się on do ponownego wykorzystania ze względu na jakość lub fragmentaryczność. Co gorsza, kontakt z częścią uczestników spotkań okazał się niemożliwy, dlatego pracownicy Biblioteki we współpracy z partnerami społecznymi projektu Fundacją Stare Nowe Włochy oraz Stowarzyszeniem Sąsiedzkie Włochy, a także innymi organizacjami działającymi na terenie Włoch (Fundacja Willa Jasny Dom, Fundacja Kuchnia, włochowska drużyna harcerska) rozpoczęli akcję zbierania informacji o istniejących archiwach domowych obejmujących czas do włączenia miasta Włochy do Warszawy, w celu ich zeskanowania i umieszczenia w MAMOW. Działania te spotkały się z niezwykle pozytywną reakcją zarówno osób prywatnych jak i działających we Włochach organizacji, dzięki czemu udało się zgromadzić bardzo ciekawy materiał.

Projekt ma charakter lokalny, ale jest skierowany do bardzo zmotywowanego grona odbiorców działających na rzecz integracji społeczności lokalnej.

Wykonanie kopii cyfrowych zostało sfinansowane w ramach wspomnianego wyżej projektu finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, natomiast prace związane z opracowaniem części zdigitalizowanych materiałów oraz przygotowanie i wykonanie interfejsu serwisu Multimedialne Archiwum Miasta Ogrodu Włochy, zostały sfinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Zasoby

W Multimedialnym Archiwum Miasta Ogrodu Włochy znajdą Państwo fotografie, dokumenty, plany, mapy, czasopisma, które mogą być wykorzystywane do pracy z młodzieżą szkolną, działań integracyjnych w ramach społeczności lokalnej Włoch, tworzenia wystaw.

W pierwszym etapie budowy MAMOW udostępniliśmy:

1. Kopie cyfrowe materiałów pochodzących z archiwów domowych mieszkańców Włoch. Jest to ponad 4500 skanów, wśród których znaleźć można m.in. fotografie miejsc i osób związanych z Włochami, dokumenty urzędowe i rodzinne, albumy pamiątkowe, dokumenty związane z życiem codziennym i prowadzoną działalnością gospodarczą na terenie gminy/miasta/dzielnicy, plany budynków wraz z fotografiami. W niedalekiej przyszłości niektórym dokumentom lub grupom dokumentów towarzyszyć będą nagrania dźwiękowe zawierające wspomnienie-opowieść właściciela.

2. Czasopisma, wydawane we Włochach w okresie międzywojennym, których oryginały znajdują się w Bibliotece Narodowej.

3. Kopie cyfrowe wybranych dokumentów wchodzących w skład zespołu Akta Miasta Włochy 1928-1952 (Archiwum Akt Nowych m.st. Warszawy) w tym wybrane protokoły z posiedzeń rady gminy/miasta Włochy, dokumentację dotyczącą wyborów do sejmu i senatu w 1938 roku, mapy użytkowe Włoch, plany budynków, obwieszczenia z okresu okupacji.

Opracowanie materiałów dostępnych w MAMOW to proces bardzo złożony, a my jesteśmy na jego początku - liczymy na Państwa uwagi i pomoc w ich opracowaniu.

MAMOW jest serwisem, który będzie się rozwijać – planujemy umieszczać w nim kolejne materiały dotyczące historii Włoch aż do współczesności. Materiały te mamy nadzieję pozyskiwać także od Państwa – mieszkańców Włoch i użytkowników MAMOW.

Zapraszamy do współpracy!